Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF)

UNICEF, 11 Aralık 1946′da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 57 sayılı kararı ile “United Nations International Children’s Emergency Fund” adıyla kurulmuş, daha sonra 1953 yılında adı UNICEF olarak değiştirilmiştir.

Kuruluş amacı İkinci Dünya Savaşı’nın yaptığı yıkımları düzeltmek amacıyla çocuklara yönelik yiyecek ve diğer yardımları yapmaktır. 1950′li yıllarda bu amacın kapsamı genişletilmiş ve dünyada yardıma muhtaç milyonlarca çocuk için daha uzun vadeli hedeflerin oluşturulması gündeme gelmiş, çocuklara yapılacak yardımların, tek tek ülkeler tarafından izlenen kalkınma planlarına ve programlarına uyumlu hale gelmesi durumunda daha yararlı olacağı yolunda bir politika izlenmeye başlanmıştır.

Bu amaç ve faaliyet kapsamı 1960′lı yıllarda daha da genişleyerek, öğretmen eğitimi, ilkokullar için eğitim materyali ve donanımların geliştirilmesi, eğitim programlarının yeniden düzenlenmesi, ana-çocuk sağlığı, aile planlaması, büyük kentlerde temiz içme suyu sağlanması, çevre sorunları gibi konuları da içine almaya başlamıştır.

1970′li yıllarda uluslararası ekonomik durum nedeniyle, UNICEF halkın kendisinin doğrudan girdi sağlayabileceği projeleri ön plana çıkarmaya başlamıştır. 1978 yılında DSÖ ile birlikte düzenlenen Alma-Ata Konferansında Temel Sağlık Hizmetleri kavramının geliştirilmesini sağlamıştır. 1979 yılında gerçekleştirdiği “Uluslararası Çocuk Yılı” etkinlikleri ile tüm dünya kamuoyunun dikkatinin çocuk sorunlarına çekilmesini sağlamıştır. UNICEF, beslenme, yaygın hastalıklar, bağışıklama, göçmen ve işçi çocukların karşılaştıkları sorunlar, sokak çocukları, savaş kurbanı çocuklar, okul öncesi eğitim ve özürlü çocuklar gibi konularda ulusal düzeyde değerlendirmeler yapacak özel komisyonlar oluşturarak çalışmaktadır.

1980′li yıllarda anne sütünü teşvik amacıyla geniş kapsamlı faaliyetler yürüten UNICEF, gene bu yıllarda, birinci yaş içindeki tüm dünya çocuklarının %80′inin tam aşılı hale gelmesini hedeflemiş ve 1990 yılında bu hedefi gerçekleştirmiştir. 1989-1990 yıllarında UNICEF’in üç önemli faaliyeti dikkati çekmektedir. Birincisi, “Çocuk Haklarına İlişkin Sözleşme”nin 1989 yılında BM genel kurulu tarafından kabul edilmesidir. İkincisi, Mart 1990′da Tayland’da toplanan “Dünya Eğitim Konferansı”dır. Bu konferansta “herkes için eğitim” sloganı ile ilkokul eğitimi, yetişkin eğitimi konularında hedefler belirlenmiştir. Üçüncü önemli faaliyet ise Eylül 1990′da tüm dünya liderlerini “Çocuklar İçin Dünya Zirvesi”nde buluşturmasıdır.

  UNICEF’in Organları

Genel Direktör

Birleşmiş Milletler genel sekreteri tarafından genel kurula danışılarak atanır.

  Yönetim Kurulu

Üye ülke temsilcilerinden üç yıllık süre için seçilen, 9′u Afrika, 9′u Asya, 4′ü Avrupa, 6′sı Latin Amerika, 12′si diğer devletlerden, 1′i ise bu beş grup devletin birisinden dönüşümlü olarak seçilen 41 kişiden oluşur. Kurulca seçilen üyelerden “Bütçe Yönetim Komitesi” ve “Program Komitesi” oluşturulur. Bunların dışında “Ulusal Komiteler”, UNICEF/WHO Ortak Komitesi, UNICEF/FAO Ortak Komitesi gibi çeşitli komiteler de bulunur.

UNICEF’in merkezi ABD’nin New York kentindedir. Bu merkezle bağlantılı olarak dünyanın çeşitli bölgelerinde “Bölge Ofisleri” vardır.

  Bölge Ofisleri:

1. Cenevre Ofisi

2. Doğu ve Güney Afrika Bölge Ofisi : Kenya’nın Nairobi kentinde,

3. Batı ve Orta Afrika Bölge Ofisi : Cote d’İvoire’nin Abidjon kentinde,

4.Orta, Güney Amerika ve Karayibler Bölge Ofisi: Kolombiya’nın Santa Fe de Bogota yöresinde,

5. Doğu Asya ve Pasifik Bölge Ofisi : Tayland’ın Bangkok kentinde,

6. Ortadoğu ve Kuzey Afrika Bölge Ofisi: Ürdün’ün Amman kentinde,

7. Güney Asya Bölge Ofisi: Nepal’in Katmandu kentinde,

8. Avusturalya ve Yeni Zelanda Bölge Ofisi: Avusturalya’nın Sidney kentinde,

9. Japonya Bölge Ofisi: Japonya’nın Tokyo kentinde.

 

UNICEF için 115 farklı ülkede yaklaşık 7000 kişi çalışmaktadır.

  UNICEF’in Parasal Kaynakları ve İmkanları:

UNICEF’in gelirleri, 138 ülkeden gelen bağışlar ile özel kaynaklardan gelen bağış ve yardımlardan oluşmaktadır. Tüm gelirin %68′i hükümet kuruluşlarından, %32′si hükümet dışı kaynaklardan (tebrik kartları, oyuncaklar, kitaplar, bağışlar, vb) gelmektedir.

Harcamaları:

-Yıllık bütçenin yaklaşık %30′u çocuk sağlığı ve beslenmesi ile ilgili programlara,

-%10′u su ve sanitasyon alanındaki iyileşme çalışmalarına,

-%9′u eğitim faaliyetlerine,

-%7′si aile, çocuk ve kadına yönelik, aile ve yerel toplum hizmetlerine,

-%16′sı planlama ve proje desteğine,

-%28′i ise olağanüstü durum yardımlarına gitmektedir.

UNICEF’in yürüttüğü başlıca programlar şunlardır:

1. Çocuk Sağlığı

-Temel Sağlık Hizmetleri

-Bağışıklama

-Akut Solunum Yolu Enfeksiyonlarının kontrolü

-İshalli Hastalıkların kontrolü

-AIDS ve Çocuklar

2. Beslenme

-Mikrobesleyiciler (İyod, A Vitamini, Demir)

-Anne sütü, emzirme

3. Güvenli Annelik ve Aile Planlaması

-Aile Planlaması

-Kadınların statüsü

-Anne sütü

-İletişim

-Güvenli annelik

-Temel eğitim ve okur-yazarlık

4. Zor Koşullardaki Çocuklar

-Sokak Çocukları ve Çalışan Çocuklar

-İstismar ve ihmal

-Askeri savaşlardaki çocuklar

-Çocukluktaki sakatlıklar

5. Su ve Çevrenin Sağlıklı Hale Getirilmesi

6. Kente Yönelik Hizmetler

7. Eğitim

8. Gelişmede Kadın

UNICEF programlarını yürütürken hükümetlerle çalışır. Ancak bazı kişi ve kuruluşlarla da işbirliği yapabilmektedir.

Programların etkin bir biçimde yürütülmesi amacıyla 34 ülkede UNICEF Ulusal Komiteleri kurulmuştur. Bu komiteler en genel anlamda, kamuoyunun UNICEF etkinliklerine katılımını sağlamayı, örgüt ile halk arasındaki iletişimi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Pek çok ülkede bu komiteler yardım toplama işlevini de yerine getirmektedir.  

Unicef’in görevi , çocuk hakları için tanıtıp savunan çalışmalar yapmak, çocukların temel gereksinimlerinin karşılanmasına yardımcı olmak ve çocukların potansiyellerini eksiksiz biçimde gerçekleştirebilmeleri için fırsatlar sağlamaktır.